Máy nén khí 10hp nên mua trục vít hay piston dây đai?

Tại sao cùng là máy nén khí 10hp, có xưởng sử dụng máy piston rất hiệu quả, trong khi xưởng khác lại cần đầu tư máy trục vít. Vì sao máy nén khí trục vít đắt hơn mà lại chưa chắc hiệu quả bằng máy nén khí piston rẻ tiền hơn? Nên dùng máy nén khí trục vít 10hp hay dùng máy nén khí piston 10hp?

Trong bài viết này tôi sẽ giúp bạn hiểu được công việc của mình sẽ cần loại trục vít hay piston ở mức công suất cụ thể là 10hp (mã lực) ~ 7.5kw. Đây cũng là mức công suất được sử dụng khá phổ biến trong nhiều nhà xưởng, gara quy mô vừa.

Máy nén khí 10hp các loại

So sánh máy nén khí trục vít 10hp VS máy nén khí piston 10hp?

Khi so sánh 2 dòng máy nén này, chúng ta thường sẽ đi vào chi tiết các vấn đề như thông số, cấu tạo, ứng dụng .v.v. Tuy nhiên, thay vì so sánh chúng như các bài viết khác hay đề cập, thì chưa hẳn làm rõ sự khác biệt của chúng hoặc điểm giống nhau, hay ưu nhược điểm của từng loại để bạn có thể dễ hình dung hơn.

Xem chi tiết hơn trong bài viết so sánh máy nén khí trục vít và piston để hiểu rõ hơn về cấu tạo, ứng dụng của 2 loại máy này.

Trong cùng một mức công suất là 10hp, dòng máy nén khí trục vít và piston sẽ thực sự khác hay giống nhau, mỗi loại sẽ giúp ích gì cho công việc thực tế? Cùng xem những luận điểm mới mẻ của chúng tôi trong bài viết này:

Khả năng cung cấp lưu lượng khí của máy nén khí 10hp loại trục vít hay piston tốt hơn?

Máy nén khí piston hay máy nén khí trục vít 10hp, tuy có cùng công suất nhưng khả năng cung cấp khí nén trong một khoảng thời gian lại có khác biệt khá rõ rệt. Thông thường, người mua chỉ quan tâm máy có công suất bao nhiêu HP và lưu lượng khí đạt bao nhiêu lít/phút.

Vấn đề ở đây là bạn có thể so sánh lưu lượng mà chúng có thể tạo ra trong 1 ca làm việc khoảng 8 tiếng sẽ có khác biệt như thế nào. Tìm hiểu về điều này cũng sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc quyết định sử dụng loại máy nén khí trục vít hay máy nén piston cho nhà xưởng của bạn.

• Máy nén khí piston cần có thời gian nghỉ phù hợp để hạn chế tích tụ nhiệt tại đầu nén, xi lanh, piston và các bộ phận chuyển động, tỷ lệ thời gian chạy 60% là một giả định có cơ sở kỹ thuật đối với nhiều dòng máy nén khí piston dây đai làm mát bằng không khí.

• Máy nén khí trục vít được thiết kế để có khả năng vận hành liên tục trong thời gian dài nhờ cơ chế nén khí bằng hai trục vít quay liên tục, kết hợp với hệ thống bôi trơn và làm mát hiệu quả. Tỷ lệ thời gian chạy có tải 100% (Duty Cycle 100%) là đặc điểm thiết kế phổ biến của dòng máy nén khí trục vít công nghiệp, cho phép máy duy trì quá trình nén khí liên tục mà không cần bố trí thời gian nghỉ định kỳ, miễn là máy được vận hành đúng điều kiện kỹ thuật và hệ thống làm mát hoạt động bình thường.

Ví dụ:

So sánh lưu lượng trong 1 ca làm việc 8 tiếng của máy nén khí trục vít 10hp Pegasus TMPM10A và máy nén khí Pegasus 500L TM-W-1.0/8-500L 10HP:

Thông số	Máy trục vít 10HP	Máy piston 10HP
Công suất động cơ	7,5kW	7,5kW
Lưu lượng khí	1,1 m³/phút	1,0 m³/phút
Chu kỳ làm việc	Liên tục 100%	Gián đoạn 60%
Thời gian nén tối đa theo giả định trong 8 giờ	480 phút	288 phút
Tổng lượng khí tạo ra lý thuyết	528 m³	288 m³

• Theo ví dụ trên, máy nén khí trục vít 10HP có thể tạo ra lượng khí nén lớn hơn khoảng 83,3% so với máy piston 10HP trong cùng khoảng thời gian 8 giờ.
• Nguyên nhân không chỉ nằm ở sự chênh lệch lưu lượng khí 1,1 m³/phút so với 1,0 m³/phút, mà còn do sự khác biệt về chu kỳ vận hành cho phép của hai máy.

Hai máy nén khí cùng công suất 10HP chưa chắc mang lại năng suất tương đương. Khi lựa chọn máy, người dùng không nên chỉ quan tâm đến lưu lượng khí trong một phút mà còn cần xem xét khả năng duy trì lưu lượng đó trong suốt thời gian sản xuất.

• Đối với những nhà xưởng có nhu cầu khí nén liên tục trong nhiều giờ, máy nén khí trục vít 10HP thường là lựa chọn phù hợp hơn.
• Ngược lại, với những công việc sử dụng khí không thường xuyên, theo từng đợt ngắn, máy nén khí 10HP loại piston có thể đáp ứng tốt mà không cần đầu tư quá nhiều chi phí ban đầu.

Máy nén khí trục vít 10hp tiết kiệm điện hơn máy nén khí piston 10hp?

Theo thực tế làm việc thì máy nén khí trục vít 10HP không phải lúc nào cũng tiết kiệm điện hơn máy piston 10HP như nhiều người vẫn tưởng. Bạn cần phải phân biệt giữa “hiệu suất tạo khí khi máy chạy hết công suất” (có tải) và “tổng lượng điện năng tiêu thụ thực tế” trong toàn bộ quá trình vận hành.

• Máy nén khí trục vít tiêu tốn điện ngay cả khi không tạo ra khí: Khi hệ thống đã đủ áp suất, máy trục vít không tắt hẳn mà chuyển sang chế độ load/unload (chạy không tải). Lúc này, động cơ vẫn quay để duy trì hoạt động bôi trơn và thắng ma sát, tiêu thụ một lượng điện rất lớn. Theo các tài liệu kỹ thuật, máy nén khí trục vít có thể tiêu thụ từ 25% đến 35% công suất định mức khi chạy không tải. Thậm chí có trường hợp ghi nhận mức tiêu thụ khi không tải lên tới 30% công suất toàn tải.
• Máy nén khí piston tiêu thụ điện gần như bằng 0 khi không tải: Máy piston thường hoạt động theo chế độ start/stop (chạy/dừng), nghĩa là sử dụng điều khiển tự động đóng/ngắt có thể dừng động cơ khi bình đạt áp suất cài đặt và khởi động lại khi áp suất giảm. Do đó, khi không sản xuất khí, máy piston không tiêu thụ điện năng.

Máy trục vít thường có lợi thế khi phải cung cấp khí với lưu lượng lớn, duy trì trong thời gian dài. Tuy nhiên, nếu nhu cầu khí quá thấp so với công suất máy, đặc biệt với dòng trục vít tốc độ cố định, máy có thể phải hoạt động không tải nhiều lần.

Xét hai tình huống:

• Trường hợp thứ nhất: Một gara chỉ sử dụng súng mở bu lông vài phút rồi nghỉ, thỉnh thoảng bơm lốp hoặc dùng khí vệ sinh. Với nhu cầu này, máy piston được lựa chọn đúng công suất và dung tích bình có thể đem lại hiệu quả kinh tế tốt hơn.
• Trường hợp thứ hai: Một xưởng sản xuất sử dụng khí nén liên tục trong 8 giờ, vận hành nhiều thiết bị cùng lúc. Khi đó, máy trục vít có lưu lượng và hiệu suất phù hợp thường có lợi thế hơn.
  Ngoài ra, máy trục vít biến tần có thể điều chỉnh tốc độ để đáp ứng nhu cầu khí thay đổi, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào dải điều chỉnh và mức tải của từng model.

Chính vì vậy, không nên đánh giá máy nén khí tiết kiệm điện dựa trên công suất động cơ hoặc công nghệ nén. Cần tính lượng điện tiêu thụ để tạo ra mỗi mét khối khí nén hữu ích trong đúng điều kiện vận hành của xưởng.

Giá máy nén khí trục vít 10hp VS máy nén khí piston 10hp

Giá máy nén khí trục vít 10hp đắt hơn so với máy nén piston 10hp – có thể thấy chúng khác biệt khá rõ về giá thành, tuy nhiên, không thể luôn kết luận máy đắt hơn sẽ tốt hơn cho công việc. Việc nhận định tốt hơn hay không còn phụ thuộc vào yêu cầu và nhu cầu sử dụng của tùy nhà xưởng.

• Nhìn giá 2 thiết bị trên, bạn có thể thấy máy nén khí trục vít 10hp chưa lắp theo hệ thống đã có giá lên tới 21.000.000 đ, nếu lắp thêm bình tích khoảng 500 lít để máy có thể sử dụng thì giá thành còn đắt hơn nữa, chưa kể các thiết bị đi kèm khác. Nó sẽ không tốt và gây gánh nặng kinh tế nếu bạn chọn sai nó cho nhà xưởng của mình vì không phải công việc nào cũng cần đến khí nén liên tục và chiếm nhiều diện tích.
• Còn như máy nén khí 10hp piston, bạn có thể thấy giá rẻ hơn khá nhiều và đã có sẵn bình chứa, mọi thứ rất đơn giản là chỉ cần đấu điện và chạy, không cần lắp đặt phức tạp như dòng máy nén khí trục vít. Tuy nhiên, nó hoàn toàn không phù hợp với các công việc cần đến sự chính xác cao, độ ổn định, hoặc đòi hỏi khí nén phải được sản xuất liên tục.

Kết lại, không nên chỉ nhìn vào giá máy nén khí 10hp loại trục vít đắt hơn piston mà vội đưa ra nhận xét. Bạn luôn cần hiểu công việc của mình sẽ thích hợp sử dụng loại máy nào, để tránh những khoản đầu tư tốn kém.

Bảng so sánh tổng hợp máy nén khí 10hp trục vít hay piston

Tiêu chí so sánh	Máy nén khí trục vít 10HP	Máy nén khí piston dây đai 10HP
Chi phí đầu tư ban đầu	Cao hơn	Thấp hơn, tiết kiệm chi phí mua máy
Lưu lượng khí nén	Thường có lợi thế về lưu lượng thực tế trong vận hành liên tục	Phụ thuộc thiết kế đầu nén, thường 10hp có loại 0.9 hoặc 1.0
Khả năng vận hành	Load/unload — chạy liên tục, ngắt tải khi đủ áp	Start/stop — chạy/ngắt theo áp suất
Nhu cầu sử dụng khí	Phù hợp sử dụng thường xuyên, kéo dài nhiều giờ	Phù hợp nhu cầu sử dụng khí theo từng đợt
Độ ổn định áp suất	Có lợi thế trong hệ thống cần cấp khí liên tục	Vẫn có thể ổn định tại thiết bị khi có bình chứa và bộ điều áp phù hợp
Điện năng tiêu thụ	Có thể hiệu quả hơn khi sử dụng khí liên tục, đúng mức tải	Có thể kinh tế hơn khi nhu cầu khí ít, gián đoạn
Độ ồn	Thường êm hơn, đặc biệt với máy có vỏ cách âm	Thường ồn và rung nhiều hơn
Tính tiện dụng	Máy thông thường cần lắp thêm bình chứa và phụ kiện	Có sẵn bình chứa 330 lít, 500 lít, dễ đưa vào sử dụng
Không gian lắp đặt	Cần tính diện tích cho toàn bộ hệ thống khí nén	Gọn hơn với cấu hình tích hợp bình và không cần xử lý khí phức tạp
Bảo dưỡng, sửa chữa	Cần bảo dưỡng chuyên môn hơn, có linh kiện chuyên dụng	Kết cấu đơn giản, nhiều hạng mục dễ sửa chữa
Chất lượng khí nén	Cần xử lý khí theo yêu cầu công việc	Cần xử lý khí theo yêu cầu công việc
Điều khiển và giám sát	Thường có bộ điều khiển điện tử, hiển thị lỗi và cảnh báo	Thường sử dụng hệ thống điều khiển đơn giản
Khả năng mở rộng	Thuận tiện tích hợp vào hệ thống khí nén công nghiệp	Phù hợp hệ thống nhỏ, có thể mở rộng nếu thiết kế phù hợp
Ứng dụng phù hợp	Xưởng sản xuất, CNC, cơ khí, dây chuyền dùng khí liên tục	Gara ô tô, sửa chữa, xưởng nhỏ, công việc dùng khí gián đoạn
Hiệu quả đầu tư lâu dài	Có lợi thế khi nhu cầu khí lớn và sử dụng nhiều giờ mỗi ngày	Có lợi thế khi nhu cầu khí thấp và ngân sách hạn chế

Kết luận: Khi nào nên chọn từng loại máy?

Nên chọn máy nén khí 10HP loại trục vít khi xưởng sử dụng khí nén thường xuyên, nhiều thiết bị hoạt động đồng thời, cần duy trì nguồn khí trong thời gian dài và ưu tiên giảm độ ồn. Đây cũng là lựa chọn đáng cân nhắc với những cơ sở sản xuất muốn xây dựng hệ thống khí nén chuyên nghiệp, có khả năng mở rộng.

Nên chọn máy nén khí 10HP loại piston dây đai khi nhu cầu khí nén không liên tục, chủ yếu phục vụ từng công việc riêng lẻ, ưu tiên tiết kiệm chi phí đầu tư và muốn sử dụng máy có sẵn bình chứa để đơn giản hóa quá trình lắp đặt.

Lưu ý: Công suất 10HP và áp suất 8 bar giống nhau không đồng nghĩa hai máy có cùng lưu lượng khí thực tế. Trước khi mua, khách hàng cần kiểm tra lưu lượng, chu kỳ làm việc cho phép và tổng lượng khí tiêu thụ của các thiết bị trong xưởng.